سازمان ها و مراکز فرهنگی
دانشگاه جامع علمی کاربردی
واحد انزلی
رشته : مدیریت امور فرهنگی
استاد : جناب آقای حسن پور
عنوان تحقیق : سازمان ها و مراکز فرهنگی
محقق : مهرداد نویانی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي
قبل از تشكيل سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در حدود 12 سازمان و نهاد مختلف در خارج از كشور به فعاليتهاي فرهنگي مشغول بودند كه جهت تمركز امور تبليغات در خارج از كشور در قالب سازمان واحد، انتهاي سال 74 پس از طي مراحل مختلف قانوني و تأييد اساسنامة آن توسط مقام رهبري، رسماً تشكيل شد و از ابتداي سال 1375 بودجه و اعتبارات لازم در اختيار اين سازمان قرار گرفت و مقرر شد بخشهاي فرهنگي وزارتخانه هاي فرهنگ وارشاد اسلامي و امور خارجه و همچنين مجمع هاي جهاني اهل بيت (ع) و تقريب مذاهب اسلامي با كليه امكانات مالي، پرسنلي و تجهيزاتي به اين سازمان واگذار گردد كه اساسنامه آن بدين شرح ميباشد:
اهداف سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي
گسترش و تقويت مناسبات فرهنگي با ملل و اقوام مختلف به ويژه كشورهاي مسلمان به منظور مبادلات فرهنگي و عرضه صحيح فرهنگ و تمدن ايران اسلامي.
ـ تنظيم و تقويت مناسبات فرهنگي جمهوري اسلامي ايران با ساير كشورها و سازمانهاي فرهنگي جهان.
ـ فراهم آوردن زمينه هاي وحدت ميان مسلمانان بر اساس اصول مسلم اسلامي
ـ عرصه و معرفي صحيح مكتب اهل بيت (ع) در زمينه هاي اعتقادي، فقهي و اخلاقي
ـ تبيين تحولات معنوي، فكري و اجتماعي و تحولات ناشي از انقلاب اسلامي ايران.
ـ تقويت و تعميق زمينه هاي بحث و گفتگو با مجامع و علماء اديان الهي.
وظايف سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي
ـ سياست گذاري و هماهنگي كليه فعاليت هاي فرهنگي و تبليغي در خارج از كشور
ـ هدايت و پشتيباني فعاليتهاي فرهنگي بخش غير دولتي در خارج از كشور
ـ نظارت بر حسن اجراي موافقت نامه ها و برنامه هاي مبادلات فرهنگي، هنري و تبليغي با ساير كشورها.
ـ تعيين ضوابط و مقررات تهيه و انتشار كتب، نشريات و ساير محصولات فرهنگي ـ تبليغي بر حسن اجراي آن
ـ مطالعه و بررسي، به منظور شناخت شيوه هاي مطلوب معرفي علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامي و ايراني
ـ انجام مطالعات و تحقيقات فرهنگي بينالمللي و حمايت از پژوهشهاي اسلامي و ايراني بويژه در زمينه شناخت اديان، فرق، فرهنگ ملل و ساختار جريانهاي فرهنگي در جوامع مختلف.
ـ شناخت جمعيت ها، انجمن ها و شخصيت هاي فرهنگي و مذهبي جهان.
ـ ايجاد زمينه و هماهنگي براي عقد موافقت نامه ها و قرار دادهاي لازم به منظور مبادلات فرهنگي علمي، آموزشي، هنري، سينمايي، جهانگردي، خبري، مطبوعاتي، ورزشي و امدادي و در صورت شركت در جلسات سازمان هاي فرهنگي، منطقه اي و بين المللي با همكاري دستگاه هاي اجرايي ذيربط
ـ كمك به ايجاد و گسترش فعاليت هاي دانشگاهي در خارج از كشور
ـ ايجاد، توسعه و اداره كليه نمايندگي هاي فرهنگي ايران و مراكز اسلامي و فرهنگي وابسته به جمهوري اسلامي در خارج و تعيين نمايندگان فرهنگي و تبليغي و نظارت بر اجراي وظايف آنها.
ـ برگزاري گردهمائيها، جشنواره ها و نمايشگاه هاي فرهنگي و تبليغي و مراسم عمومي در خارج از كشور.
ـ اشاعه و گسترش زبان و ادبيات فارسي و تقويت كرسيهاي زبان فارسي و ايران شناسي.
ـ تأليف، ترجمه و انتشار كتب و نشريات مناسب به منظور معرفي علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامي و ايراني و تبادل فرهنگي با ساير كشورها.
هر يك از نهادهاي شمول اين سازمان به نوبه خود اهداف و فعاليت هاي دارند كه بر اساس سازمان و تشكيلاتي كه دارند به فعاليت هاي خود ادامه ميدهند. حال به معرفي اجمالي هر يك از اين واحدها و نهادها مي پردازيم:
1ـ مجمع جهاني اهل بيت (ع)
اهداف:
ـ شناسايي و جمع آوري آمار و اطلاعات مورد نياز پيرامون وضعيت حقوقي، سياسي، اجتماعي و فرهنگي شيعيان.
ـ شناسايي بحران هاي ضد شيعي و اعلام موضع در اين رابطه.
ـ شناسايي و برقراري ارتباط با حقوقدانان شيعه و بهره وري از توانايي و ارتباطان آنان
ـ طرح دعاوي حقوقي در مجامع رسمي پيرامون نقض حقوق شيعيان در كشورهاي مختلف.
ـ ارائه آموزشهاي مورد نياز در زمينه حقوقي فردي و جمعي به منظور احقاق حق از راههاي قانوني.
ـ احقاق حقوق شيعيان و اطلاع رساني جهاني در زمينه حقوق شيعيان.
ـ تشكيل سمينارها و كنفرانس هاي علمي و اجرايي به منظور هماهنگ ساختن نظرات و تبادل امكانات شيعيان در زمينه هاي مختلف.
همكاري با سازمانهاي رسمي و حضور در مجامع بين المللي به منظور تبيين جايگاه اجتماعي شيعيان.
ـ تبيين و شناساندن فرهنگ و سيره اهل بيت (ع) در زمينه مسايل حقوقي.
ـ تهيه برنامه و بودجه ساليانه و ارائه به واحد بودجه و طرحها
ـ تهيه گزارش عملكرد ساليانه و ارائه به واحد بودجه و طرحها
ـ انجام ساير امور محوله از سوي معاونت امور بين الملل
ـ احياء و گسترش فرهنگ و معارف اسلام ناب محمدي (ص) و دفاع از حريم قرآن كريم و سنت پيامبر اكرم و اهل بيت (ع).
ـ دفاع از كيان و حقوق مسلمين و پيروان اهل بيت (ع)
ـ كمك به رشد و ارتقاء و اصلاح وضعيت فرهنگي، تبليغي، سياسي، و اجتماعي و اهل بيت (ع)
تشكيلات سازماني:
ـ مجمع عمومي با مسئوليت سياستگذاري كلان و نظارت بر عملكرد مجمع
ـ شوراهاي ويژه تصويب سياستها و برنامه هاي عملياتي، بودجه و نظارت بر اجراي مصوبات.
ـ دبيركل، قائم مقام و معاونت هاي اجرايي، بين المللي و فرهنگي به منظور اجراي اقدامات و فعاليتها.
واحدهاي مرتبط با آن:
ـ مجمع الفقه به منظور برقراري ارتباط فرهنگي با مجمع الفقه جده، بررسي آراي فقهي علماي شيعه و اهل تسنن و پاسخگويي به شبهات فقهاي شيعيان.
ـ دفتر فرق شيعي به منظور پژوهش در مورد فرق مختلف شيعي، شناسايي و حمايت از شيعيان، اعزام مبلغ و همكاري فرهنگي.
ـ سازمان دفاع از حقوق شيعيان به منظور شناسايي وضعيت اجتماعي شيعيان، برقراري ارتباط با حقوق دانان شيعه، طرح دعاوي حقوقي در مجامع و احقاق شيعيان به طريق ممكن.
ـ مركز مطالعات و تحقيقات شيعه شناسي.
اقدامات اجرايي:
ـ چاپ و نشر و توزيع مجلات ثقلين، كوثر و ينابيع الكلمه به زبانهاي عربي، انگليسي، تركي، فرانسوي، اردو و اسپانيولي.
ـ برگزاري اردوهاي آموزشي و ارسال اقلام فرهنگي به سراسر جهان.
ـ راه اندازي مراكز تبليغات شيعي و واحدهاي اطلاع رساني.
ـ راه اندازي دانشگاه اهل بيت (ع)
ـ حمايت از مجامع منطقه اي و محلي تابعه در كشورهاي هندوستان، پاكستان، فيليپين، تركيه، آسياي ميانه آلمان، سوئد، برزيل، كانادا، بوسني، روسيه و بالكان، جنوب آفريقا، لبنان، سوريه، يمن و خليج فارس.
ـ كمك به سازمانها و مراكز و برگزاري اجلاسهاي فرهنگي و علمي مشترك.
ـ پژوهش و تحقيق در مورد فرق مختلف شيعي.
ـ اعزام شخصيت هاي فرهنگي، مبلغين برگزاري همايش علمي و شركت در سمينارهاي بين المللي.
ـ ساير فعاليتهاي فرهنگي، حمايتي و هدايتي ويژه شيعيان جهان.
2ـ مجمع جهاني مذاهب اسلامي:
مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي با هدف ايجاد آشنايي و تفاهم بين علما و متفكران مذهبي جهان اسلامي در زمينه هاي اقتصادي، فقهي، اجتماعي و سياسي و هماهنگي و تشكيل جبهه واحد بر اساس اصول مسلم اسلامي در برابر توطئه هاي خارجي و اشاعه تفكر تقريب بين توده هاي مسلمانان تشكيل شده است. و از طريق فعاليتهاي مختلف پژوهشي، آموزشي، تبليغاتي، فرهنگي و هنري در جهت تحقق اهداف فوق الذكر فعاليت ميكند و از جمله مجامع وابسته به سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي است.
مهمترين فعاليت هاي اين مجمع در سال 1378 تحقيق و تأليف مجموعه اي از مباحث فقهي و كلامي، برگزاري همايشهاي با عناوين مرتبط با اهداف، مبادله هيأت فرهنگي و اعزام هيأت هاي رسمي به مناطق اهل تسنن و چاپ و نشر مجموعه اي از كتب و مجلات علمي و فقهي بوده است از جمله مهمترين اين عناوين، چاپ و نشر مجله رساله التقريب، چاپ جلد دوم كتاب كنزالعرفان، تفسير الروائي و جلد اول كتاب الرواة المشتركون است.
همچنين كمك به تشكيل جماعات تقريب در خارج از كشور، مساجد، حوزه هاي علميه و مراكز فرهنگي مناطق اهل تسنن از ديگر فعاليت هاي اين مجمع بوده است.
هماهنگ كردن فعاليتهاي مجمع با مركز جهاني علوم اسلامي و فعاليت هاي ويژه اهل تسنن كه توسط سازمان اوقاف و امور خيريه انجام ميشود از موضوعات حائز اهميت است و نوعاً مشاركت و همكاري بين مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي و مجمع جهاني اهل بيت (ع) ميتواند نقش موثري در ارتقاء كيفي فعاليت ها داشته باشد.
به منظور تحقق اهداف پژوهشي، آموزشي و علمي مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي، دانشگاه مذاهب اسلامي تشكيل شده است و طي سالهاي اخير از محل اعتبارات دولتي بخشي از منابع مالي خود را تأمين كرده است.
اهداف و وظايف و اختيارات سازماني:
بر اساس مواد 2 و 3 اساسنامه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي اهداف و وظايف اين سازمان به شرح زير بيان شده است:
اهداف
1ـ احياء و گسترش تفكر و معارف اسلامي در جهان به منظور بيداري مسلمانان و ابلاغ پيام اسلام راستين به جهانيان.
2ـ آگاهي جهانيان نسبت به مباني و اهداف و مواضع انقلاب اسلامي و تبيين جايگاه آن براي مردم جهان.
3ـ گسترش مناسبات فرهنگي با ملل و اقوام مختلف بخصوص مسلمانان و مستضعفان جهان.
4ـ تقويت و تنظيم مناسبات فرهنگي جمهوري اسلامي ايران با ساير كشورها و سازمان هاي فرهنگي.
5ـ عرضة صحيح فرهنگ و تمدن ايران و ويژگيهاي فرهنگي، جغرافيايي و تاريخي آن.
6ـ فراهم آمدن زمينه هاي وحدت ميان مسلمانان و تشكيل جبهة واحد بر اساس اصول مسلم اسلامي.
7ـ مقابله فكري با فرهنگ ضد ديني، ضد اسلامي و ضد انقلابي و آگاه كردن مسلمانان نسبت به توطئه هاي تفرقه انگيز دشمنان و دفاع از حقوق مسلمانان.
8ـ رشد و ارتقاء و اصلاح وضع فرهنگي، تبليغي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي مسلمانان بويژه پيروان اهل بيت عليهم السلام در جهان.
وظايف:
الف: سياستگذاري، برنامه ريزي، هدايت، نظارت و هماهنگي:
1ـ سياستگذاري و هماهنگي كلية فعاليتهاي فرهنگي تبليغي در خارج از كشور.
2ـ هدايت، نظارت و پشتيباني فعاليتهاي فرهنگي بخش غير دولتي در خارج از كشور.
3ـ نظارت بر حسن اجراي موافقت نامه ها و برنامة مبادلات فرهنگي، هنري و تبليغي با ساير كشورها.
4ـ هدايت و حمايت مادي و معنوي از شخصيتها، انجمن ها و تشكل هاي اسلامي و مردمي خارج از كشور و نظارت بر فعاليتهاي آنان.
5ـ برنامه ريزي فرهنگي و تبليغي براي ايرانيان و علاقمندان به فرهنگ و تمدن اسلامي و ايراني در خارج از كشور
6ـ تعيين ضوابط و مقررات ناظر بر تهيه و انتشار كتب، نشريات و ساير محصولات فرهنگي تبليغي براي خارج از كشور و نظارت بر حسن اجراي آن.
ب: مطالعاتي و تحقيقاتي:
1ـ مطالعه و بررسي به منظور شناخت شيوه هاي مطلوب معرفي علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامي و ايراني.
2ـ انجام مطالعات و تحقيقات فرهنگي بين المللي و حمايت از پژوهشهاي اسلامي بويژه در زمينه شناخت اديان، فرق، فرهنگ ملل و ساختار جريانهاي فكري جوامع مختلف.
3ـ شناخت جمعيتها، انجمن ها و شخصيتهاي فرهنگي و مذهبي بويژه كشورهاي اسلامي.
ج: اجرايي:
1ـ ايجاد زمينه و هماهنگي براي عقد موافقت نامه ها و قرار دادهاي لازم به منظور مبادلات فرهنگي، علمي، آموزشي، هنري، سينمايي، جهانگردي، خبري، مطبوعاتي، ورزشي و امدادي و در صورت ضرورت شركت در جلسات سازمانهاي فرهنگي منطقه اي و بين المللي با همكاري دستگاه هاي اجرايي ذيربط.
2ـ همكاريهاي فرهنگي و تبليغي با مراكز اسلامي و فرهنگي ساير كشورها و سازمانهاي منطقهاي و بين المللي.
3ـ كمك به ايجاد و گسترش فعاليتهاي حوزوي و دانشگاهي در خارج از كشور.
4ـ ايجاد، توسعه و ادارة كلية امور نمايندگيهاي فرهنگي ايران و مراكز اسلامي و فرهنگي وابسته به جمهوري اسلامي در خارج و تعيين نمايندگان فرهنگي و تبليغي و نظارت بر اجراي وظايف آنها
5ـ گزينش، آموزش، سازماندهي و اعزام مبلغ و مربي ديني به خارج از كشور
6ـ برگزاري گردهمايي ها، جشنواره ها و نمايشگاه هاي فرهنگي و تبليغي و مراسم عمومي در خارج از كشور.
7ـ اشاعه و گسترش زبان و ادبيات فارسي و تقويت كرسيهاي زبان فارسي.
8ـ تأليف، ترجمه و انتشار كتب و نشريات مناسب به منظور معرفي علوم، معارف، فرهنگ و تمدن اسلامي و ايراني و تبادل فرهنگي با ساير كشورها.
طبق ماده 6 اساسنامه و تنفيذ آن از سوي مقام رهبري آن بخش از اختيارات، وظايف و امكانات انساني و مادي و اعتبارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت امور خارجه و سازمان تبليغات اسلامي كه به فعاليت هاي فرهنگي تبليغي در خارج از كشور مربوط است، به سازمان منتقل ميشود و هيچيك از دستگاه هاي دولتي يا سازمانهايي كه از كمكهاي دولت استفاده ميكنند رأساً مجاز به انجام فعاليت فرهنگي تبليغي در خارج از كشور نمي باشند. *
* بر اساس تبصره 1 ذيل اين ماده كليه نهادها و مؤسسات غير دولتي مكلفند فعاليتهاي فرهنگي تبليغي خود در خارج از كشور را با هماهنگي سازمان به انجام برسانند.
همچنين تبصره 2 ذيل همين ماده تصريح مينمايد كه:
«سازمان ميتواند در صورت ضرورت و با تصويب شوراي عالي بخشي از فعاليت ها و امور اجرايي خود در خارج از كشور را به ساير دستگاه ها و نهادها واگذار نمايد».
وضعيت فعاليتهاي بين المللي:
فهرست كشورهاي داراي نمايندگي: قزاقستان، نخجوان، بنگلادش، تركيه، جمهوري آذربايجان، هند، پاكستان، لبنان، غنا، انگلستان، آلمان، بوسني، اتريش، ايتاليا، روسيه، آلمان، قطر، ارمنستان، فيليپين، تركمنستان، تاجيكستان، كنيا، تانزانيا، زيمباوه، سوريه، نيجريه، امارات متحده عربي، يونان، آلباني، فرانسه، كانادا، اسپانيا، ازبكستان، اوگاندا، اتيوپي، آفريقاي جنوبي، چين، تايلند، سري لانكا، يوگسلاوي، سوئد، مجارستان، بلغارستان، اندونزي و استراليا در ساير كشورها سازمان فاقد نمايندگي است و حسب ضرورت فعاليتهاي فرهنگي و ديني از طريق سفارتخانهها انجام ميشود
.
سازمان تربيت بدني و ورزش
اصل سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران به دليل اهميت مقوله تربيت بدني و ورزش در زندگي روزمره مردم، بر لزوم توسعه آن در بين آحاد مردم تأكيد كرده است، به گونه اي كه براي گسترش ورزش، تشكيلاتي شامل: سازمان تربيت بدني، كميته ملي المپيك، فدراسيون ها و هيأت ورزشي، تربيت بدني وزارتخانه هاي آموزش و پرورش، علوم، تحقيقات و فناوري، كار و امور اجتماعي، نيروهاي مسلح و … شكل گرفته اند. از جمله مهمترين وظايف اين تشكيلات ورزشي، فراگير كردن ورزش و ايجاد زمينه لازم براي تحقق برنامه «ورزش براي همه» است.
اهداف:
پرورش نيروي جسماني و تقويت روحيه سالم در افراد و توسعه و تعميم ورزش و هماهنگ ساختن فعاليتهاي تربيت بدني و تفريحات سالم و همچنين ايجاد و اداره امور مراكز ورزشي به منظور تحقق اهداف جمهوري اسلامي ايران.
وظايف اساسي:
ـ توسعه و تعميم ورزش و پرورش نيروي بدني و تقويت روحيه سالم در افراد كشور.
ـ تعليم و تربيت مربي و معلم ورزش در سراسر كشور.
ـ تأسيس و تجهيز و اداره ورزشگاهها ( استاديومها ) و اردوگاهها و پلاژها و ميدانها و مراكز اسكي و ساير مراكز ورزشي تابع سازمان تربيت بدني و كمك به توسعه آنها.
ـ صدور و لغو پروانه باشگاهها و تعيين صلاحيت اخلاقي مديران مراكز ورزشي و تفريحات سالم كشور و نظارت بر فعاليتهاي آنها طبق آيين نامه مصوب فوق الذكر.
ـ همكاري و راهنمايي فدراسيونها و هيئت هاي ورزشي از نظر حسن اجراي وظايف اداري و مالي و برنامه ورزشي.
ـ ايجاد و اداره مؤسسات لازم براي تربيت معلم ورزش طبق مقررات قانوني.
ـ بازرسي و نظارت در امور فني مربوط به ورزش و تربيت بدني در مدارس و دانشگاهها و آموزشگاههاي عالي و ساير سازمان هاي دولتي و نهادهاي انقلابي.
كميته ملي المپيك ايران
تعريف و هدف:
1ـ كميته ملي المپيك جمهوري اسلامي ايران كه در اساسنامه «كميته» ناميده ميشود و بر اساس اصول اساسنامه كميته بين المللي المپيك، به منظور حمايت از نهضت المپيك و بازي هاي مربوط به آن و همچنين ورزش آمارتوري در ايران در تاريخ 4/2/1364 تشكيل گرديد.
2ـ كميته ملي المپيك جمهوري اسلامي ايران سازماني است، مستقل، غير انتفاعي، داراي شخصيت حقوقي، استقلال مالي و دور از هر گونه منظورهاي نژادي، مذهبي، سياسي و تجاري.
وظايف كميته:
ـ وظايف كميته ملي المپيك به شرح زير ميباشد:
1ـ تشويق و ترغيب عامه مردم به حفظ سلامت و تندرستي خود از طريق مشاركت فعال در ورزش به منظور تحقق مفهوم آيه 59 سوره انفال (و اعدوالهم مااستطعتم من قوه) و شما (اي مومنان) در مقام مبارزه، خود را مهيا كنيد.
2ـ اجراي قوانين و رعايت مقررات كميته بين المللي المپيك
3ـ ارتباط دائم با كميته بين المللي المپيك و كميته هاي ملي المپيك كشورها و فدراسيونهاي بين المللي و قاره اي و شوراهاي المپيك قاره اي براي حفظ نهضت المپيك و منافع فدراسيونهاي ملي ورزشي كشور.
4ـ معرفي فدراسيونهاي ملي و ارگان هاي ورزشي ايران به مجامع بين المللي ورزشي و حفظ حقوق آنان.
5ـ فراهم ساختن مقدمات شركت ورزشكاران منتخب ايران در بازهاي المپيك و آسيايي و بازيهاي همبستگي اسلامي و مسابقات بين المللي دانشجويي و دانش آموزي
6ـ آشنا نمودن عامه مردم با مرام بازيهاي المپيك و تشويق آنان براي پشتيباني از نهضت بازيهاي المپيك
7ـ تشكيل نمايشگاههاي هنري وابسته به بازي هاي آسيايي و المپيك و جهاني.
8ـ نظارت بر اجراي اصول آماتوري در مسابقات ورزشي و كوشش در آشنا ساختن جامعه به ارزشهاي معنوي ورزش و رعايت اصول آماتوري در مدارس و باشگاه ها و مراكز عمومي با استفاده از وسايل ارتباط همگاني
9ـ اعزام نمايندگان كشور به مجامع مربوط به بازي هاي المپيك و آسيايي و جهاني
10ـ رسيدگي و اتخاذ تصميم در مورد خلاف ها و يا گزارشات واصله از فدراسيون هاي ملي و بين المللي و ارگان هاي ورزشي بين المللي عليه فدراسيون هاي ملي و ارگان هاي ورزشي كشور و مربيان، داوران و ورزشكاران
11ـ تشكيل كلاس هاي آموزشي، اعم از داخلي و بين المللي در ايران با همكاري دفتر همكاري هاي بين المللي المپيك و فدراسيون هاي مربوطه و سازمان هاي ورزشي و علمي (داخلي و خارجي)و اعزام افراد به دوره هاي آموزشي دفتر همكاري هاي بين المللي المپيك
12ـ تأييد و همكاري در تنظيم برنامه اعزام نمايندگان فدراسيون هاي ملي و ارگان هاي ورزشي و ايرانيان عضو سازمان هاي ورزشي بين المللي به كنگره ها و مجامعه بين المللي به هنگام برگزاري بازي هاي المپيك و آسيايي و جهاني در صورت لزوم.
13ـ همكاري در انجام امور فدراسيون هاي ورزشي آسيايي و بين المللي كه دفتر آنان در ايران مستقر است.
14ـ همكاري با فدراسيون هاي ورزشي جهت آماده نگاه داشتن افراد تيم ملي براي اعزام به بازي هاي المپيك و آسيايي.
15ـ بررسي و تطبيق اساسنامه و آيين نامه هاي فدراسيون هاي ملي ورزشي آماتوري ايران با موازين و مقررات آماتوريزم.
16ـ معرفي نمايندگان جمهوري اسلامي ايران در كميته هاي بين المللي، طبق مقررات آن كميتهها
17ـ تشكيل جلسات مشورتي روسا و دبيران فدراسيون هاي ورزشي با هيأت اجرايي كميته و روسا و دبيران كنفدراسيون هاي مستقر در ايران هر سه ماه يك بار به منظور بررسي امور بين المللي فدراسيون ها.
18ـ تدوين و نشر اخبار و كتب و نشريات و مقالات ورزشي و هنري مربوط به المپيك فدراسيون ها و مقررات فني بين المللي
19ـ اختصاص يك روز يا يك هفته در سال به نام المپيك با همكاري فدراسيون هاي ورزشي
20ـ ثبت و نگهداري كليه سوابق بازي هاي المپيك و آسيايي و جهاني و ثبت حد نصابها و نتايج مقام هاي بدست آمده.
21ـ تهيه و نگهداري پرونده هاي پزشكي براي كليه قهرمانان ورزشي با همكاري فدراسيونهاي پزشكي ورزشي كشور
سازمان و تشكيلات كميته ملي المپيك جمهوري اسلامي ايران
ـ كميته ملي المپيك ايران داراي اركان زير ميباشد.
1ـ مجمع عمومي
2ـ هيأت اجرايي
3ـ دبيرخانه كل
4ـ كميته تداركاتي بازي هاي المپيك و آسيايي
تعريف مجمع عمومي:
مجمع عمومي بالاترين مرجع تصميم گيري كميته است كه در اساسنامه مجمع خوانده ميشود و افراد و مقام هاي وزرشي و غير ورزشي مختلفي تشكيل ميشود.
تعريف هيأت اجرايي:
هيأت اجرايي مسئول كليه امور اداري، مالي، فني و بين المللي كميته است كه متشكل از يازده نفر (رييس، دو نايب رييس، دبيركل، خزانهدار و شش نفر عضو) است كه در يكي از جلسات عادي و يا فوق العاده مجمع از بين اعضاي رسمي مجمع انتخاب ميشوند و تا پايان بازي هاي المپيك بعدي انجام وظيفه مينمايند.
ضمناً نمايندگان فدراسيون هاي ورزشي در هيأت اجرايي حداقل شش نفر خواهند بود.
دبيرخانه:
دبيرخانه كميته كه زير نظر دبيركل اداره مي شود، مسؤوليت اداره امور اداري و اجرايي بودجه مصوبه را داشته و دبيركل اختيار تام دارد كه كليه امور اجرايي كميته را با تصويب هيأت اجرايي انجام دهد. دبيرخانه موظف است كليه مكاتبات داخلي و خارجي كميته را تهيه و به امضاء دبيركل برساند و بر حسن جريان امور اداري و مكاتباتي و نيز نگهداري و ضبط سوابق و اسناد تنظيم صورتحساب مجمع، هيأت اجرايي و دستور جلسات مربوطه و بالاخره هماهنگي كليه امور كميته، نظارت دقيق نمايد.
كميته تداركاتي بازي هاي المپيك و آسيايي:
هيأت اجرايي اعضاء كميته تداركاتي بازي هاي المپيك و آسيايي را از بين اعضاي مجمع و هيأت اجرايي يا افراد واجد شرايط ديگر انتخاب مي نمايد، اين كميته با همكاري، فدراسيونهاي مربوطه نسبت به فراهم ساختن مقدمات شركت ورزشكاران ايراني، تهيه وسايل مسافرت،تأمين محل اردوي آمادگي و اداره نظارت در امور قهرمانان و همراهان در بازي هاي قاره اي و المپيك، اقدام لازم را بعمل خواهد آورد.
ضمناً كميته تداركاتي مي بايست حداقل هجده ماه قبل از شروع هر المپيك يا بازي هاي آسيايي تشكيل گردد و دوره عمل آن فقط براي همان دوره بازي ها ميباشد.
بودجه كميته ملي المپيك جمهوري اسلامي ايران:
ـ عوايد كميته ملي المپيك ايران عبارت است از:
1ـ كمك مالي كه از طرف افراد و يا سازمان ها داده ميشود.
2ـ عوايد مسابقات ماقبل المپيك
3ـ اعانه يا هدايايي كه افراد يا مؤسسات ميپردازند.
4ـ عوايدي كه كميته در تشكيل روز يا هفته المپيك جمع آوري مينمايد.
5ـ عوايد اصل از فروش تمبر و سكه هاي ورزشي و علامات المپيك و آسيايي
6ـ اعتباري كه از محل كمك دولت منظور شده است.
ـ كميته ملي المپيك ايران عمدتاً در جهت حصول به هدف هاي تعيين شده مندرج در اساسنامه كميته، به ويژه اجراي هر چه بهتر برنامه تداركات تيم هاي ملي كشورمان جهت شركت در مسابقات آسيايي، جهاني و المپيك و شركت فعال و منطبق با ضوابط و معيارهاي اسلامي در اين مسابقات همه ساله از زمان تأسيس تاكنون اعتباراتي را از محل درآمد عمومي دولت دريافت و به منظور فوق هزينه مينموده است.
ساختار تشكيلاتي سازمان تربيت بدني در نمودار شماره ( 1 ) ملاحظه مي شود.
بخش هاي ورزشي در كشور
1ـ ورزش در آموزش و پرورش
در خصوص چگونگي شكل گيري ورزش در آموزش و پرورش ايران، اولين نشانه مكتوب مرجود مربوط به پيشنهاد وزارت فرهنگ وقت در خصوص تدوين آيين نامه و مقررات اخذ وجوه ورزشي است كه در جلسه 19 فروردين ماه 1326 توسط هيأت وزيران به تصويب رسيد. در آيين نامه ديگري كه مربوط به نحوه برگزاري مسابقات ورزشي آموزشگاه هاي كشور و مصوب آذر ماه 1329 شوراي عالي فرهنگ كشور بوده نشان ميدهد كه اداره اي به نام «اداره تربيت بدني» در تشكيلات وزارت فرهنگ وجود داشته است و به نظر ميرسد كه تشكيلات ستادي تربيت بدني در اين دوره به همين اداره خلاصه شده كه با انجمن ملي تربيت بدني و فدراسيون هاي ورزشي همكاري داشته است.
در سال 1335 تشكيلات ستادي تربيت بدني وزارت فرهنگ دچار تحول اساسي شده و اداره تربيت بدني به اداره كل تربيت بدني تبديل و اساسنامه آن در نهصد و سومين جلسه شوراي عالي فرهنگ در فروردين ماه 1335 به تصويب رسيد. از آن سال تا خرداد ماه 1357 در تشكيلات تربيت بدني وزارت فرهنگ يا آموزش و پرورش به جزء يك دوره ادغام با سازمان تربيت بدني و فعاليت هر دو تشكيلات در قالب وزارت آموزش و پرورش تغييرات قابل توجهي به چشم نميآيد لكن در خرداد ماه سال 1357 تشكيلات تربيت بدني و ورزش در اين وزارتخانه با 107 پست سازماني در دفاتر معاونت مذكور و 33 پست خدماتي معاونت تربيت بدني و ورزش در اداره كل تداركات وزارت آموزش و پرورش مجموعاً با 140 پست سازماني تشكيل شد. شايان ذكر است تعداد دانش آموزان در اين سال حدود 5/6 ميليون نفر بود.
دو اداره كل تربيت بدني پسران و دختران در وزارت آموزش و پرورش در حال حاضر متولي ساعت درس تربيت بدني براي بيش از 18 ميليون دانش آموز ميباشند. همچنين بيش از 20 انجمن ورزشي برادران و 14 انجمن ورزشي دختران وظيفه برنامه ريزي و اجراي مسابقات ورزشي و اداره كانون ها و استعداد يابي و پرورش دانش آموزان مستعد ورزش را به عهده دارند.
آنچه مسلم است فعاليت هاي تربيت بدني در مدارس حول دو محور اساسي داخل و خارج از مدرسه قابل بحث و بررسي است.
1ـ فعاليت هاي مربوط به ساعت درس تربيت بدني در داخل مدارس
2ـ فعاليت هاي مربوط به اوقات فراغت دانش آموزان در خارج از مدرسه
الف ـ فعاليت هاي مربوط به ساعت درس تربيت بدني در داخل مدارس شامل غني سازي ساعت درس تربيت بدني و رشد و تكامل عوامل مربوط به شرح زير ميباشد:
1ـ برنامه ريزي براي ساعت درس تربيت بدني در مقاطع مختلف تحصيلي براي دختران و پسران
2ـ تهيه امكانات و تجهيزات مورد نياز آموزشي و كمك آموزشي
3ـ رشد آگاهيهاي علمي و فرهنگي معلمين تربيت بدني
4ـ تأمين و تربيت نيروي انساني مربوط به ساعت درس تربيت بدني
5ـ تحقيق و پژوهش در زمينه نقاط ضعف عوامل مربوط به ساعت درس تربيت بدني
6ـ تهيه كتب و نشريات آموزشي و كمك آموزشي در زمينه تربيت بدني و ورزش
7ـ رفع هنجارهاي جسماني و رواني از طريق فعاليتهاي بدني و حركات اصلاحي
8ـ تأمين سلامتي و تندرستي و بهداشت تن و روان دانش آموزان از طريق تهيه و اجراي فرمهاي قابليت هاي جسماني و تهيه شناسنامه بهداشتي ورزشي دانش آموزان
9ـ ارزشيابي صحيح از محتواي درس تربيت بدني
ب ـ فعاليت هاي مربوط به خارج از مدارس و اوقات فراغت دانش آموزان
1ـ فعاليت كانون هاي ورزشي دانش آموزي در مقاطع تحصيلي مختلف دختران و پسران
2ـ برگزاري مسابقات ورزشي دانش آموزي در گروههاي سني مختلف
3ـ همكاري با سازمان نوسازي مدارس و سازمان مديريت و برنامه ريزي در خصوص ساخت اماكن ورزشي
4ـ شركت در مسابقات بين المللي دانش آموزي
5ـ ايجاد مدارس تخصصي ورزشي و تربيت بدني
6ـ ايجاد مدارس تربيت بدني و ورزش و انستيتوهاي ورزشي جهت تأمين نيروي انساني
ورزش در آموزش عالي كشور
ورزش در مقاطع عاليه زير نظر ادارات كل تربيت بدني «وزارت علوم، تحقيقات و فناوري» و «وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي» اداره ميشود. اداره كل تربيت بدني وزارت علوم، تحقيقات وفناوري به امور ورزشي كليه دانشجويان دولتي به استثناء دانشجويان رشتههاي پزشكي و پيراپزشكي رسيدگي ميكند. در ضمن به علت استقرار «دبيرخانه مشترك ورزش دانشجويان «در وزارت فرهنگ و آموزش عالي، اعزام كليه دانشجويان حتي دانشجويان پزشكي و پيراپزشكي هم از طريق اين دبيرخانه براي شركت در مسابقات بين المللي صورت ميگيرد. و همچنين برگزاري مسابقات جهاني دانشجويان كه گاهي در ايران به عنوان ميزبان برگزار ميشود نيز به عهده وزارت علوم، تحقيقات و فناوري ميباشد.
كليه اعتبارات جاري اين اداره كل از طريق رديف 113598 با عنوان «وزارت علوم، تحقيقات و فناوري ـ فعاليت هاي ورزشي فوق برنامه دانشجويان» تأمين ميگردد.
اين اداره كل با هدف جهت دهي ارتقاء سطح علمي كارشناسان و دانشجويان از طريق برگزاري كلاس هاي آموزشي، برگزاري سمينارهاي علمي و مطالعه و تحقيق براي بهبود و توسعه ورزش در مقاطع عاليه تحصيلي وظيفه برگزاري كلاس هاي آموزشي جهت بالا بردن سطح علمي مربيان و كارشناسان در زمينه هاي ورزشي، برگزاري مسابقات، تشكيل اردوهاي تداركاتي، تشكيل كميته ها و هيأت هاي ورزشي ، تهيه وسايل لازم براي برگزاري اردوهاي دانشجويي و مسابقات، انجام تحقيقات علمي و كاربردي در زمينه ورزش را بر عهده دارد.
شرح اهداف و وظايف اداره كل تربيت بدني
الف ـ اهداف:
جهت دهي و غني ساختن اوقات فراغت دانشجويان با فعاليت هاي سلامت بخش ورزشي، كوشش در جهت ارتقاء سطح علمي و تجربي كارشناسان و دانشجويان دانشگاهها از طريق ايجاد كلاس هاي آموزشي و برگزاري سمينارهاي علمي و تحقيق براي پيشرفت تربيت بدني.
ب ـ وظايف اداره كل تربيت بدني
1ـ كوشش در جهت ارتقاء سطح علمي و تجربي مربيان و كارشناسان و ديگر كاركنان امور ورزشي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي از طريق برگزاري كلاس هاي آموزشي كوتاه مدت و ميان مدت با هماهنگي دفتر آموزش هاي آزاد.
2ـ برگزاري اردوهاي تربيتي و مسابقات ورزشي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي.
3ـ تشكيل كميته ها و هيأت هاي ورزشي به منظور ايجاد هماهنگي در امور تربيت بدني و ورزشي در سطح دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي
4ـ همكاري با دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي به منظور ارايه بهتر درس عمومي تربيت بدني.
5ـ تهيه وسايل لازم براي اردوهاي دانشجويي به منظور انجام فعاليت هاي تربيت بدني و ورزش.
6ـ برگزاري مسابقات سراسري دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي
7ـ فراهم آوردن مقدمات مربوط به آمادگي ورزشكاران دانشگاهي براي شركت در مسابقات دو جانبه و چند جانبه و گردهماييهاي داخلي و خارجي به خصوص در المپيك دانشجويي و اعزام آنان با هماهنگي واحدهاي ذيربط.
8ـ برگزاري مسابقات دانشجويي در امور ورزشي با همكاري دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي در داخل كشور
9ـ بررسي و ارزيابي نحوه عملكرد واحدهاي اجرايي تربيت بدني دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و ايجاد هماهنگي لازم.
10ـ مطالعه و تحقيق در امور تربيت بدني و ورزش با استفاده از كليه منابع علمي موجود.
11ـ پيشنهاد احداث و تكميل و ترميم مجموعههاي ورزشي و اردويي براي وزارتخانهها و دانشگاهها مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي و ساير مؤسسات وابسته به واحدهاي ذيربط و پيگيري آن.
12ـ تبادل اطلاعات و همكاري هاي علمي و ورزشي با سازمان مربوط به تربيت بدني در داخل و خارج كشور
فرآيند علمي شدن و نهادينه كردن پژوهش در ورزش
اگر تربيت بدني و ورزش را فرآيندي بدانيم كه در مصونيت فرهنگي جامعه به ويژه نسل جوان و نوجوان مؤثر است، زمينه براي شناسايي، راهنمايي وحمايت استعدادها و خلاقيتهاي انساني و بروز روحيه، نوآوري فراهم ميشود تا از اين طريق به رشد كمي و كيفي و متوازن نيروي انساني مورد نياز بخش هاي فرهنگي، خدماتي و اقتصادي كشور كمك و مشاركت عمومي و همبستگي ملي حاصل شود.
ضرورت دگرگوني در برنامه ريزي و عمليات اجرايي بخش تربيت بدني اجتناب ناپذير ميشود. تجربه كشورهاي توسعه يافته نشان ميدهند آن جا كه مؤسسات آموزش عالي در موضوع رشته تربيت بدني به كمك بخش هاي خدماتي تربيت بدني شتافته، مشكلات و نيازهاي بخش به خوبي تعريف شده است به تدريج با روش هاي علمي به حل مشكلات و بدني شتافته، مشكلات و نيازهاي بخش به خوبي تعريف شده است به تدريج با روش هاي علمي به حل مشكلات و تقويت ساختارهاي مؤثر و بخش تربيت بدني ياري رسانده اند و پيامد رشد همه جانبه تربيت بدني و كسب موفقيت هاي بين المللي بوده است. در كشور ما به علت سياست انقباضي مديران دستگاه اصلي ورزش و با وجود رشد كمي و كيفي نيروي انساني بخش تربيت بدني و قابل قبول دانستن تلاشهاي مراكز دانشگاهي در رشد اين نيروي انساني مديران بخش هاي اجرايي توانسته اند نيازهاي خود را شناسايي كنند و يا در شناسايي آنها از مؤسسات دانشگاهي ياري جويند تا با تعامل اين دو دستگاه اصلي، فرآيند علمي شدن ورزش به تدريج محقق شود. به ويژه در دهه اخير با وجود اعلام آمادگي چندين باره دانشگاه ها، سياست هاي انقباضي مديران سازمان تربيت بدني، كوچكترين همكاري را با دانشگاهها ممكن نساخته، لذا برنامه ريزي هاي لازم براي وارد ساختن مباني علمي در وزرش كشور كه محور اصلي آن نيروي انساني ورزيده است ميسر نشده است.
فرايند توجه به مباني علمي در ورزش در برنامه اول و دوم توسعه مورد تأكيد خاص بوده و در برنامه سوم نيز به آن اشاره شده است. رشد سريع و روز افزون علوم و فنون مرتبط با تربيت بدني و ورزش و پيشرفت هاي علمي كشورهاي جهان در اين زمينه، ايجاب ميكند كه دستگاه هاي زير مجموعه بخش با بهره گيري از آخرين يافته هاي علمي در تقويت و ارتقاء علمي نيروي انساني ، مربيان و معلمان ورزش و نيز افزايش كيفي فعاليت هاي ورزش همت گمارند، اما هدف هاي برنامه با عمليات تحول علمي در بخش ورزش انطباق ندارد. چون نيروي كيفي سازمان تربيت بدني (به عنوان محور سياست هاي بخش تربيت بدني) براي تحقق برنامهها كفايت نمي كند و از سويي، مديران سازمان تربيت بدني با عدم همكاري و دعوت نكردن از مراكز و اساتيد دانشگاهها (و به جرات ميتوان گفت كه با طرد آنها) در راه تحقق اين مهم كوشش نكرده اند.
به نظر ميرسد با توجه به برنامه هاي زير در دو قالب فرايند علمي شدن ورزش و تحول در آموزش و پژوهش، بتوان حداقل بخشي از اهداف برنامه سوم در بخش تربيت بدني را محقق ساخت.
فرايند علمي شدن:
در پيش نويس برنامه سوم توسعه تربيت بدني، «علمي كردن فعاليت هاي تربيت بدني و ورزش از طريق توسعه و تقويت امر آموزش و تحقيقات و نيز ارتقاي سطح تخصصي نيروي انساني بخش» پيش بيني شده است.
تحقق چنين امري در درجه اول مستلزم تغيير بينش ها و نگرش ها به بخش تربيت بدني است به دليل جاري بودن نگرش سياسي و غير تخصصي در بخش تربيت بدني در برنامه هاي اول و دوم، موضوع علمي شدن ورزش نتوانسته مورد توجه جدي قرار گيرد. چون عدم تفاهم مديريت سازمان تربيت بدني و نيروهاي متخصص و عالم بخش تربيت بدني در زمينه همكاري و تأمين برنامه ها، عمليات اجرايي در اين بخش برنامه هاي توسعه را ميسر نساخته است.
به نظر ميرسد تا نگرش و نگاه به ورزش از سوي مديريت ارشد نظام اصلاح نشود، زمينه تحقق برنامه سوم بخش تربيت بدني امكانپذير نخواهد شد. در فرايند علمي شدن ورزش، موارد زير بايد مورد امعان نظر قرار بگيرد:
1ـ تعريف عملياتي از فرايند علمي شدن ورزش و تصويب آن توسط مجلس شوراي اسلامي يا شوراي عالي ورزش.
2ـ تأسيس و بنا نهادن سازمان هاي پايه براي تقويت نهاد «استعدادها در وزرش» و «دگرگوني در ساختار، تشكيلات و برنامه هاي استعداد يابي در ورزش»
3ـ تغيير محتواي برنامه هاي آموزش مربيگري به تناسب نيازهاي بخش
بكارگيري نيروهاي مديريتي متخصص در رده هاي سازماني مختلف بخش تربيت بدني (تعيين ضوابط براي گماردن مديران در رده هاي مختلف مديريت)
4ـ به كارگيري نيروهاي مديريت متخصص در ردههاي سازماني مختلف بخش تربيت بدني (تعيين ضوابط براي گماردن در ردههاي مختلف مديريتي)
5ـ تعريف دقيق ارتباط سازماني دستگاه هاي ورزشي براي جلوگيري از كارهاي موازي
6ـ تفكيك بودجه فرآيند علمي شدن ورزش از ساير بودجه هاي جاري و عمراني و پيشگيري از روند جا به جايي آن
7ـ تدوين برنامه دقيق براي همكاري با نهادهاي ذيربط بين المللي براي تحقق فرايند علمي شدن ورزش كشور.
8ـ پيش بيني نهادهاي لازم در چارچوب فدراسيون هاي ورزشي براي اطمينان از روند علمي شدن ورزش كشور.
منبع: طرح ساماندهي امور فرهنگي كشور
